Marki własne sklepów - czy warto? Jak porównać skład i cenę za kilogram

Stoisz przed półką z masłem orzechowym. Po lewej znana marka, po prawej opakowanie z logo sklepu, wyraźnie tańsze. Wybierasz tańsze i zastanawiasz się, czy to rozsądna oszczędność, czy kompromis, którego pożałujesz przy pierwszej kanapce.

Marki własne sklepów są dziś w niemal każdej kategorii: od mąki i kawy, przez chemię domową, po kosmetyki. Jedne są świetne, inne przeciętne, jak w każdej grupie produktów. Dobra wiadomość: nie trzeba zgadywać. Wystarczy kilka minut i etykieta. Lis pokaże, jak to zrobić.

Czym są marki własne

Marka własna to produkt sprzedawany pod nazwą sklepu lub sieci, a nie producenta. Sklep zleca produkcję wybranemu wytwórcy i sprzedaje towar pod swoim szyldem. Często marki własne mają kilka linii: podstawową, w niższej cenie, oraz "lepszą", nieraz z oznaczeniami typu premium czy eko.

Niższa cena zwykle wynika z prostszego opakowania i mniejszych wydatków na reklamę. Ale to nie znaczy, że każdy produkt z marki własnej jest automatycznie taki sam jak markowy odpowiednik. Czasem jest, czasem różni się recepturą, a czasem gramaturą. Dlatego porównujemy.

Test lisa w 3 krokach

Krok 1: porównaj skład

Lista składników to najważniejsza część etykiety. Kilka zasad, które pomagają ją czytać:

• kolejność ma znaczenie - składniki podaje się zwykle od tego, którego jest najwięcej,
• procent głównego składnika - przy wielu produktach znajdziesz go przy nazwie składnika, na przykład zawartość owoców w dżemie czy mięsa w wędlinie,
• długość listy - krótsza nie zawsze znaczy lepsza, ale warto wiedzieć, co jest w środku,
• dodatki - sprawdź, czy któryś produkt ma więcej cukru, soli, wody lub zagęszczaczy.

Przykład z półki: dwa soki pomarańczowe mogą różnić się tym, że jeden jest sokiem, a drugi napojem z niewielką zawartością soku. Na froncie opakowania wyglądają podobnie, w składzie różnica jest wyraźna.

W chemii domowej i kosmetykach porównanie składu jest trudniejsze, ale też możliwe. Przy proszkach i płynach do prania często decyduje zalecane dozowanie, czyli ile prań wyjdzie z opakowania.

Krok 2: sprawdź gramaturę

Marki własne nierzadko mają inne opakowania niż ich markowe odpowiedniki: 400 g zamiast 500 g, 0,9 l zamiast 1 l. Przy szybkim spojrzeniu na półkę łatwo to przeoczyć, a dla porównania ceny ma to ogromne znaczenie.

Krok 3: policz cenę za kilogram

Dopiero teraz porównujesz ceny, i to w przeliczeniu na jednostkę. Przykład czysto ilustracyjny:

• produkt markowy 500 g za 12,99 zł, czyli około 26 zł za kilogram,
• marka własna 400 g za 8,99 zł, czyli około 22,50 zł za kilogram.

Marka własna wychodzi taniej, ale różnica jest mniejsza, niż sugerowały ceny na metkach. A gdyby marka własna miała skład z wyraźnie mniejszą zawartością głównego składnika, porównanie wyglądałoby jeszcze inaczej. Więcej o liczeniu ceny jednostkowej piszę we wpisie Cena za kilogram - jak nie dać się złapać na większe opakowanie.

Gdzie marki własne sprawdzają się najczęściej

Z mojego lisiego doświadczenia najłatwiej o dobry zamiennik tam, gdzie produkt jest prosty i ma krótki skład. Dobrzy kandydaci do testu:

• podstawowe produkty sypkie - mąka, cukier, ryż, kasze, płatki owsiane,
• konserwy i przetwory - pomidory w puszce, passata, ciecierzyca, fasola,
• produkty jednorodne - mleko, masło, jajka (tu porównuj oznaczenia i parametry, nie markę),
• artykuły papierowe i proste środki czystości - papier, ręczniki, worki, sól do zmywarki.

Gdzie warto testować ostrożniej

• produkty, w których liczy się smak i receptura - kawa, czekolada, sosy, wędliny,
• kosmetyki do wrażliwej skóry - tu ważniejsze od ceny jest to, czy produkt Ci służy,
• produkty, w których zależy Ci na konkretnym parametrze, na przykład stężeniu składnika aktywnego.

Najlepsza metoda to po prostu spróbować jednego opakowania, zanim kupisz zapas.

Jak zrobić to bez stania przy półce

Porównywanie etykiet w sklepie bywa męczące, zwłaszcza w tłumie. Kilka pomysłów:

• porównuj produkty online, gdzie skład zwykle jest dostępny na stronie produktu,
• zrób sobie listę "sprawdzonych zamienników" i nie testuj wszystkiego od nowa przy każdych zakupach,
• notuj, które zamienniki się nie sprawdziły, żeby nie kupić ich drugi raz.

W Wulpio przy każdej ofercie widzisz cenę za kilogram, litr albo sztukę, a w cotygodniowym skrócie podpowiadam tańsze zamienniki i większe opakowania, jeśli ta sama rzecz wychodzi taniej za jednostkę. Ocena smaku i składu zostaje po Twojej stronie - lis jest dobry w liczeniu, ale kanapek nie próbuje.

Podsumowanie: checklista marki własnej

• Porównuję skład: kolejność składników, procent głównego składnika, dodatki.
• Sprawdzam gramaturę - marka własna może mieć inne opakowanie.
• Liczę cenę za kilogram, litr lub sztukę.
• Zaczynam od jednego opakowania, zanim kupię więcej.
• Zapisuję sprawdzone zamienniki na liście.

Marki własne sklepów nie są ani zawsze lepsze, ani zawsze gorsze. Są po prostu kolejną opcją, którą warto ocenić na chłodno: skład, gramatura, cena za kilogram. Jeśli chcesz, żeby przeliczanie robiło się samo, dodaj stałe produkty do listy w Wulpio. Ja policzę, Ty zdecydujesz.